Dinh dưỡng cho người mắc bệnh gan

56

Gan là cơ quan lớn có chức năng như một nhà máy thải độc của cơ thể. Mọi thức ăn, đồ uống, thuốc,…đưa vào đường tiêu hóa đều được chuyển hóa qua gan.

Bởi vậy, mỗi ngày các tế bào gan phải gánh vác trách nhiệm rất nặng nề, làm việc liên tục để thanh lọc cơ thể. Gan còn có vai trò quan trọng là nơi dự trữ máu, tổng hợp các chất cần thiết cho quá trình tạo máu. Lạm dụng rượu bia, nhiễm virus, hóa chất độc hại, tác dụng phụ của thuốc,… là nguyên nhân hủy hoại tế bào gan và gây nên các bệnh về gan như viêm gan cấp/mạn tính, bệnh gan nhiễm mỡ, suy gan, xơ gan, ung thư gan…

Gan phải gánh vác trách nhiệm rất nặng nề nên cần quan tâm đến chế độ dinh dưỡng để giảm gánh nặng cho gan

Những người bệnh gan cần chú ý quan tâm đến chế độ dinh dưỡng để giảm gánh nặng cho gan, nuôi dưỡng, tái tạo các tế bào gan. Các thành phần dinh dưỡng cơ bản như đường, chất đạm, chất béo ở người mắc bệnh gan có nhiều điểm khác biệt quan trọng do chức năng tiêu hóa của gan đã bị giảm sút.

Đối với bệnh nhân xơ gan, tổng lượng calo đưa vào tuỳ theo tình trạng hoạt động thể lực. Với những tình trạng xơ gan ổn định không có tăng nhu cầu chuyển hoá, việc cung cấp quá nhiều calo có thể kèm theo tăng gánh nặng cho gan, tích đọng mỡ đặc biệt ở các bệnh nhân hồi sức. Thông thường bệnh nhân xơ gan nên đạt ở mức 25-30 kcal/kg/ngày là phù hợp cho mức độ hoạt động hàng ngày.

Chất đạm

Đạm là thành phần quan trọng nhất trong chế độ ăn của bệnh nhân xơ gan. Tuy nhiên, khi mắc các bệnh về gan, bệnh nhân thường mệt mỏi, chán ăn và có tâm lý kiêng khem để giúp giảm bớt gánh nặng cho gan nên thường hạn chế ăn chất đạm. Điều này sẽ làm tăng hiện tượng giáng hoá cơ, tăng tiêu huỷ cơ và teo cơ ở bệnh nhân xơ gan. Nghiên cứu cho thấy nếu ăn hạn chế đạm không làm giảm nguy cơ bệnh não gan so với chế độ đạm 1,2 gram/kg/ngày (mức cao).

Đạm động vật có chứa nhiều methionine, tryptophane sẽ bị chuyển hoá trong lòng ruột sinh ra các chất chuyển hoá độc cho hệ thần kinh (mecarptan, oxyphenol..). Sử dụng các loại đạm thực vật có chứa nhiều Arginine giúp làm giảm amoniac máu nhờ làm tăng tổng hợp ure.

Đạm là thành phần quan trọng nhất trong chế độ ăn của bệnh nhân xơ gan

Tính toán lượng đạm đưa vào cơ thể còn tùy thuộc vào tình trạng bệnh và khả năng dung nạp. Khi đưa vào quá nhiều đạm sẽ làm tăng gánh nặng cho bệnh nhân suy gan giai đoạn cuối, xơ gan mất bù, ung thư,… vì làm tăng sản sinh amoniac trong đường ruột, tăng nguy cơ gây bệnh não gan và hôn mê gan. Bệnh nhân sẽ mệt mỏi nhiều hơn nếu ăn chế độ quá nhiều đạm.

Ngoài ra, sử dụng acid amin chuỗi nhánh BCAA (leucine, isoleucine, và valine) rất tốt cho bệnh nhân xơ gan nhờ tác dụng lên hoạt động của serotonin não, ức chế con đường tiêu huỷ đạm gây teo cơ.

Chất béo

Chất béo là nguồn năng lượng quan trọng cho các tế bào gan, nhất là trong trường hợp suy gan cấp. Tuy nhiên, lượng mỡ nhiều sẽ gây tích luỹ ở gan và làm tăng tiến triển xơ gan. Nên tránh các loại mỡ xấu như saturated fats, transfat (Chất béo bão hòa) và bổ sung các acid béo chuỗi trung bình (MCT) và Omega-6 là những biện pháp an toàn với người bệnh gan. Chất béo bão hòa làm tăng cholesterol máu và nặng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ.

Đường

Medifood chứa chất xơ đậu nành và đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho người mắc bệnh gan

Một điểm đáng lưu ý ở người mắc bệnh gan là sự rối loạn chuyển hóa Glucose và 1/3 số người mắc bệnh về gan có liên quan đến bệnh tiểu đường. Chế độ ăn quá nhiều đường cũng không có lợi cho gan, do đó cần lựa chọn thực phẩm có chứa nhiều chất xơ hơn. Chất xơ từ ngũ cốc, đậu nành, rau diếp xoăn,… là cần thiết cho người bệnh gan để tăng cường hoạt động của đường tiêu hóa đã bị suy yếu. Những loại đường chậm tiêu hóa và chỉ số GI thấp như Palatinose, Maltodextrin,… giúp bệnh nhân duy trì năng lượng cần thiết cho cả ngày mà không còn lo ngại về đường huyết.

Trong các bệnh về gan, bệnh nhân đều mắc phải tình trạng thiếu hụt các vitamin thiết yếu được tổng hợp và dự trữ tại gan như vitamin nhóm B, vitamin K. Đây là những vitamin quan trọng cho tế bào thần kinh và quá trình đông máu. Ngoài ra, khi các tế bào gan suy yếu, chức năng sản xuất acid mật cũng bị giảm nên cơ thể giảm khả năng hấp thu các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K. Viêm gan do rượu, hóa chất độc, virus,… có nguyên nhân sâu xa là sự hoạt động quá mức của các gốc tự do sản sinh do các yếu tố này, làm tổn thương tế bào gan.

Vậy người mắc bệnh gan nên ăn gì? Bổ sung các chất chống oxy hóa như  Taurine, Carnitine, Vitamin C, E,…vào chế độ dinh dưỡng là rất có ý nghĩa với người mắc bệnh gan. Hơn nữa, vitamin C còn giúp làm bền vững thành mạch máu, giảm xuất huyết ở bệnh nhân xơ gan. Cùng với các vitamin, các khoáng chất Fe, Se, Zn, ….cũng đóng vai trò tích cực trong viêm gan virus.

Như vậy, bệnh nhân mắc bệnh gan đứng trước nguy cơ mắc rất nhiều các rối loạn chuyển hóa trong cơ thể, làm nặng thêm tình trạng bệnh nếu không có chế độ dinh dưỡng phù hợp, khoa học. Do đó, sản phẩm dược dinh dưỡng Medifood được coi như giải pháp hoàn hảo cho người mắc bệnh gan. Sản phẩm có tác dụng bổ sung năng lượng cân bằng, chất xơ, chất béo có lợi, các vitamin, khoáng chất thiết yếu… giúp người mắc bệnh gan có thể yên tâm được chăm sóc về dinh dưỡng một cách tốt nhất.